TR
Avrasya Sanat ve Medeniyet Dergisi Yıl:2016  Sayı: 5  Alan: Sanat Tarihi ve Arkeoloji

Atilla ENGİN, Ahmet BEYAZLAR
BİR ERKEN TUNÇ ÇAĞI II-III KAYA OYUĞU MEZARI VE ORTAYA KOYDUĞU YENİ BULGULAR
 
Gaziantep iline bağlı Oğuzeli İlçesi belediye ekiplerinin kanalizasyon çalışmaları sırasında çok sayıda pişmiş toprak kap ve insan kemiklerine rastlanması üzerine, Gaziantep Müzesi tarafından 30.09.2005-04.10.2005 tarihleri arasında bu alanda yapılan kazı çalışmalarında bir kaya oyuğu mezar açığa çıkartılmıştır. Yaklaşık dikdörtgen formlu kaya oyuğu mezar, 3,7 m uzunluğunda ve 2-2,4 m arasında değişen genişliktedir. Mezar malzemesi ETÇ II-III’e tarihlenmektedir. Bu malzeme, bölgede uzun süreli mezar kullanımı geleneğinin ETÇ III’den önce başladığına işaret ederken, MÖ 3. binyılın ilk ve ikinci yarısı arasında kültürel devamlılığı göstermesi açısından da önemlidir. Kaya oyuğu mezarlar, Yukarı ve Orta Fırat bölgelerinde, MÖ 3. binyılın ilk yarısında yaygın görülen taş sanduka mezarlardan farklı bir geleneği yansıtmaktadır. Oğuzeli Mezarı, kaya oyuğu mezarların Orta Fırat Bölgesi’nin kuzeyinde daha erken bir dönemde ortaya çıktığını göstermektedir. Mezar buluntuları arasında çok sayıda pişmiş toprak kap ile altı adet tunç iğne ve iki adet tunç küpe yer almaktadır. Kaya oyuğu mezarın dip kısmında, insan kemikleri ile birlikte istiflenmiş olan kapların büyük bir çoğunluğu kırık durumda ele geçmiştir. Ele geçen parçalardan ve sağlam kaplardan, mezar içerisine farklı zamanlarda 300’ün üzerinde pişmiş toprak kap bırakıldığı anlaşılmaktadır. Seramik malzemenin %15’ini ETÇ II’ye tarihlenen kaplar, %85’ini ise ETÇ III’e tarihlenen kaplar oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Orta Fırat Bölgesi, Erken Tunç Çağı II-III, ölü gömme geleneği, kaya oyuğu mezar, uzun süreli mezar kullanımı.


AN EARLY BRONZE AGE II-III ROCK-CUT TOMB PRESENTING NEW EVIDENCE
 
During the drainage work performed by the municipality staff of Oğuzeli, a county of the province of Gaziantep, numerous vessels and human bones came across. Thereupon, the director of the Gaziantep Museum carried out excavations in 30.09.2005-04.10.2005 in this area. The excavations brought out a nearly rectangular rock cut tomb measuring 3.70 m in length and 2-2.4 m in length. The material found in the tomb is dated to the Early Bronze Age II-III, indicating the beginning of the long-term tomb tradition earlier than the EBA III in the region. Moreover, the material indicates cultural continuity from the first to the second half of the Third Millennium BC. Rock cut tombs appear in the Upper and Middle Euphrates regions since the first half of the millennium, indicating a new tradition despite the local stone cist graves. The Oğuzeli tomb determines the earlier emergence of rock cut tombs in the northern part of the Middle Euphrates region. The goods include numerous ceramic vessels, six bronze pins and two bronze earrings. Most of the vessels stowed with the human bones are broken on the floor of the tomb. The sherds and complete pots make a total of over 300 vessels laid into the tomb in different times. Ca. 15 % of the vessels are dated to the EBA II, and 85 % to the EBA III.

Keywords: Middle Euphrates Region, Early Bronze Age II-III, burial traditions, rock-cut tombs, long-term use of tombs.


Detay

İÇERİK