TR
Avrasya Sanat ve Medeniyet Dergisi Yıl:2016  Sayı: 6  Alan: Sanat Tarihi ve Arkeoloji

Bülent İŞLER
"YENİ BULGULAR IŞIĞINDA ANTALYA’NIN KALE (DEMRE) İLÇESİ’NDEKİ ALACAHİSAR KİLİSESİ"
 
Makalenin konusunu oluşturan kilise Antalya’nın Demre ilçesi, Muskar Köyü Karabel Mahallesinin Karabel yerleşiminin yaklaşık 4 km. kuzey batısında, Alacahisar adı verilen 1200 m. rakımlı tepe üzerinde konumlanır. Kilisenin bulunduğu Çam Dağı’na, Karabel köyü içinden geçen oldukça bozuk toprak bir yoldan ulaşılır. Kilisenin özgün ismi bilinmemekle birlikte bazı araştırmalarda Sion Manastırı olduğu ileri sürülür. Kilise, beması trikonç planlı, naosu üç nefli kiliseler grubuna girmektedir. Ana kayanın biçimlendirilmesiyle oluşturulan kilisenin beması ortada kare alan üç yönden kuzey, doğu ve güneyde birer apsisle genişletilmiştir. Apsisler içten yuvarlak dıştan düz duvarla çevrelenmiş her birinin ortasında birer ikiz pencere düzenlemesi görülür. Ortadaki kare alan pandantif geçişli bir kubbe ile örtüldüğü mimari kalıntılardan anlaşılır. Kilisenin naos bölümünün duvarları ise tamamen yıkılmıştır. Sadece batıda orta ve güney nefe giriş kapılarının yerleri belirlenebilmektedir. Kilisenin batısında büyük bir avlusunun olduğu kalan izlerden anlaşılır. Avlu iç kısmında bazı mekânlara ait duvar kalıntılarıyla avlunun ortasında günümüzde halen kullanılmakta olan bir sarnıç bulunur. Kilisenin kuzeyine bitişik olasılıkla bir vaftizhane, güney yanında ise bir mezar odası bulunmaktadır. Çalışmalarımızda yapının planı yeni bulgulara göre yeniden çizilmiştir. Kilisenin ana apsisi içinde yapılan kaçak kazıda ortaya çıkan altı basamaklı bir syntronon ilk kez belgelendirilmiş, aynı zamanda kilisenin gerçek kot seviyesi tespit edilebilmiştir. Makalede, öncelikle yeni bulgular ışığında yapıların ayrıntılı mimari tanımlarının yapılması, yapıların işlev ve tarihlendirme sorunları tartışılarak bölge mimarisi içindeki yerlerinin belirlenmesi amaçlanır.

Anahtar Kelimeler: Likya, Bizans Sanatı, Alacahisar Kilisesi, Trikonç plan, Vaftizhane


ALACAHISAR CHURCH IN KALE (DEMRE) DISTRICT OF THE ANTALYA PROVINCE LIGHT OF THE NEW FINDINGS
 
The church, which is the paper’s topic is located at top of the hill called Alacahisar which is about 4 km. north of Karabel district. Cam Mountain, where the church is located is reached by a very corrupt road passing through the village Karabel at Lycia. The church has a trikonch bema and three aisle naos. The bema which was formed by forming the main rock is square in the middle and it was expanded with three apses from the north, the east and the south sides. Each apse was circled with a wall semicircle from inside and a flat one form outside and has twin windows in the middle of these walls. The architectural ruins imply that the central square was used to be covered with a dome with a pendant pass. The naos walls of the church are destroyed completely. Only the location of the middle and the south nave doors may be determined. It is understood from the ruins that there was a large courtyard at the west of the church. Here there is also a cistern that is used even today. There is a (probable) baptistery at the north of the church and a tomb at the south sides. During our survey some unpublished architectural ruins were identified as well as some stone works. Resulting in illegal excavations in the apse of the church has been documented for the first time a six-digit syntronon, it also is detected the real elevation level of the church. During the studies the plan of the building is reconstructed. The aim of the presentation is to make a detailed architectural description of the structure in the light of the new findings. It is also intended to determine the function and dating issues of the buildings as well as their importance within the architecture tradition of the region.

Keywords: Lycia, Byzantine Arts and Architecture, Alacahisar Church, trikonhkos, Baptistery


Detay

İÇERİK