TR
Avrasya Sanat ve Medeniyet Dergisi Yıl:2021  Sayı: 14  Alan: Müzik

Kerem ÖZDEMİR & Kerem Cenk YILMAZ
TÜRK HALK MÜZİĞİNDE TEKNOLOJİ KULLANIMININ YARATTIĞI TELİF HAKLARI SORUNU
 
İnsanoğlu, konu teknoloji olunca işin içinde teknolojik üretim ile sürekli değişen ve değiştikçe bir önceki versiyonu öldüren bir teknolojik hardware (Donanım) ve software (Yazılım) savaşı ile karşı karşıya kalmaktadır. İnternetin yaygınlaşması ile birlikte gelen dijitalleşme, küresel çapta ve tüm alanlarda sanal bir iletişim, satış ve pazarlama alanları oluşmasına olanak sağlamıştır. Plak, kaset, cd teknolojileri ile milyonlarca insana ulaşılan ve bütün dünyada çok büyük bir ticari sektör haline gelen müzik de bu sektörlerden bir tanesidir. Teknolojinin müzik alanında kullanımı ile birlikte Halk Müziği tarzına yansıması, ellerinde bağlaması diyar diyar türkü söyleyen ve yaktıkları türküleri dilden dile söylenerek icra eden ozanlarımızın, bir telefon ve internet bağlantısı ile oturdukları yerden hiçbir yere gitmeden geniş kitlelere ulaşabilmesine olanak sağlamaktadır. Dijitalleşmenin katkısı ile birlikte müzik sektöründe oldukça faydalı işler yapılmış, bir ürünün kısa zamanda ve daha az bir bütçe ile bütün kitlelere hitap etme şansı ortaya çıkmıştır. Ancak sanal ortamın açıkları bir süre sonra ticari kazanç ve kâr amacının öne çıktığı tüm sektörlerde olduğu gibi, müzik alanında da kendi piyasası içerisinde korsan diye tabir edilen haksız kazanç yolunun önünün açılmasına zemin hazırlamıştır. Korsan albüm satışları, bu alanda geçimini sağlayan telif hakkı sahiplerinin, hak zararlarıyla sonuçlanmaktadır. Dijital alanın en büyüklerinden YouTube, YouTube Müzik, Spotify, İTunes gibi büyük müzik satış ve dinleme mağazaları, dijital müzik pazarının en büyük platformları haline gelmiştir. Geçmişte plak, kaset, cd pazarında yaşanan telif hakkı ihlalleri günümüzde bu büyük platformlar üzerinden yapılmaya devam edilmekle birlikte, sadece şekil değiştirmişlerdir. Bu çalışma, Türk Halk Müziğinde teknoloji kullanımı ile birlikte başlayan süreçte, müziğe emek veren ve hayatını müzik ile kazanan, düzenlemeci, tonmayster, söz yazarı, mix mastering uzmanı, enstrüman icracısı, sanatçısı, müzik yapımcısı, prodüktör, öğretmen ve öğretim üyesine kadar, birçok müzik emekçisini etkileyen telif hakları sorunlarını, sebep ve sonuç ilişkisi içerisinde incelerken, sisteme yapıcı öneriler sunmayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler: Teknoloji, Halk Müziği, Telif hakları


THE PAST TODAY TOMORROW OF THE USE OF TECHNOLOGY IN TURKISH FOLK MUSIC
 
Mankind is faced with a technological hardware and software war that kills the previous version as it changes and changes with technological production when it comes to technology. The digitalization that came with the widespread use of the Internet has enabled the creation of a virtual communication, sales and marketing areas globally and in all areas. Music, which has reached millions of people with vinyl, cassette and cd technologies and has become a huge commercial sector all over the world, is one of these sectors. With the use of technology in the field of music, the reflection of the folk music style, we see that our bards, who sing a landing folk song in their hands, and who perform their songs by singing language by language, can reach large audiences without going anywhere from their seats with a phone and an internet connection. With digitalization, very useful works have been done in the music sector, and the chance to appeal to more audiences has emerged in less time and with less budget. However, the vulnerabilities of the virtual environment, after a while, paved the way for unfair earnings, which we call Pirate, in the field of music, as in all sectors where commercial gain and profit purpose come to the fore. Pirated album sales result in damages to the rights of copyright holders who make a living in this field. Big music sales and listening stores such as YouTube, YouTube Music, Spotify, iTunes, which are among the biggest in this field, have become the biggest platforms of the digital music market. Although copyright violations in the record, cassette and cd market in the past continue to be carried out on these large platforms, they have only changed shape. In the process that started with the use of technology in Turkish Folk Music, this work has been carried out too many people, from organizers, tonmaists, songwriters, mix mastering specialists, instrument performers, artists, music producers, producers, teachers and lecturers, who worked in music and made a living with music. It aims to offer constructive suggestions to the system while examining the copyright issues affecting the music worker in a cause and effect relationship.

Keywords: Technology, Folk Music, Copyrights


Detay

İÇERİK